Practicum ondersteunde communicatie

Het is niet voldoende om mensen met een verworven spraakhandicap een sprekende tekstverwerker te leveren. Zij behoeven ook service, hebben soms alleen low-tech hulpmiddelen nodig en bovendien moeten hun hulpverleners zelf leren wat met ondersteunde communicatie wel en niet mogelijk is.

Daartoe wordt een practicum aangeboden dat circa vier uur duurt en waarin zowel low tech als high tech aan de orde komt en geoefend kan worden. Bovendien worden testversies van Lees en Praat en van Htyp geleverd die ook voor patiŽnten beschikbaar zijn. Hieronder staat nog enige toelichting, neem contact op voor details.

 

Ervaringen met communicatiehulpmiddelen

Voor communiceren met een handicap door patiŽnten die door ALS hun stem kwijt zijn geraakt zijn lang niet altijd gespecialiseerde hulpmiddelen nodig. Sommige mensen redden zich uitstekend met een schrijfleitje, een lampje en een bel of kunnen met een eenvoudige pc, muis en email voldoende contacten onderhouden.

Dat is niet iedereen gegeven en dan merkt u snel genoeg dat communiceren met een hulpmiddel iets heel anders is dan met de eigen stem. Dit is al goed merkbaar door eens een middag alles op te schrijven voor u het zegt of te pogen met twee blocnotes te overleggen. Gesproken taal voelt toch heel anders aan, en daarbij komen de soms heel verrassende interpretaties van ongeduldige anderen.

Langzaam typen met een sprekend hulpmiddel verstoort de normale beurtwisseling. Gevolg is dat makkelijk over verschillende onderwerpen tegelijk gesproken wordt. Soms ontstaat bovendien irritatie door het verschil in tempo met sprekende anderen.

Een gezonde proefpersoon schreef na een eerste oefening het volgende: ďIk kan me voorstellen dat de gebruiker, omdat het een stuk trager is dan normale spraak, een eigen taal gaat ontwikkelen met verkorte woorden (een soort SMS-taal) en een aangepaste, verdergaande pragmatiek (meer tussen de regels doorlezen, meer interpretatie) en smilies (:-), :-(, etc.) als gemoeds-uitdrukkingen, ironie-symbolen. In normale conversatie is het nonverbale ook belangrijk: oogkontakt, gebaren. Omdat ik duidelijk last had van de traagheid ging ik grapjes maken. Ook omdat ik in conversatie vaak graag via een ommetje tot mijn punt kom had ik er last van. Een kwestie van jezelf aanpassen en wennen denk ik.Ē Conclusie: communiceren met een hulpmiddel is anders en dus moet je het leren en soms je familie ook.

Adviezen

Ook gesprekspartners van mensen met een handicap moeten aan traag verlopende gesprekken wennen. Sommige mensen gebruiken een voorgedrukt blaadje als hieronder:

 

 

Ik kan niet meer spreken maar luisteren gaat prima!

Als je even geduld hebt kan ik een antwoord schrijven.

Het helpt als je

. mijn tekst voorleest na het schrijven.

. er bij zegt op welk onderwerp je reageren wilt

. voor het overige jezelf blijft. Er is altijd nog email!

 

 

 

 

 

 

Piet Patient Nergenskade 1 schrijfme@provider.nl

 

Voorgedrukt blaadje

 

 

Andere adviezen die in de literatuur 1) wel gegeven worden zijn:

 

Familie leren zelf hulpmiddelen te gebruiken

Gesprekken voorbereiden door keuzes uit te schrijven

Nooit haasten voor je antwoordt

Voorbereiden per gespreksonderwerp met fotoís

Telkens bevestiging vragen

Zaken samenvatten en vereenvoudigen

Gespecialiseerde hulpverlening inroepen.

 

 

 

 

Literatuur:

1) J.Light en M.Gulens, 2000 in het boek AAC for Adults with Acquired Neurologic Disorders, Editors Beukelman, Yorkston, Reichle, Uitgever Paul Brookes, USA, 2000.


Terug: Klik